Dzieci z wyłonioną stomią jelitową stanowią szczególną grupę pacjentów dla chirurgów dziecięcych. Szacuję się, że ok. 75% stomii jelitowych wyłanianych poniżej 18 roku życia dotyczy niemowląt i noworodków. Najczęstsze przyczyny to choroba Hirschsprunga, zarośnięcie odbytu czy martwicze zapalenie jelit. U starszych dzieci i nastolatków główną przyczyna pozostają choroby zapalne jelit.

ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) to protokół kompleksowej opieki okołooperacyjnej stworzony dla poprawy wyników leczenia. W naszym Oddziale od 2018 rok protokół ERAS jest stosowany u pacjentów pediatrycznych kwalifikowanych do operacji zamknięcia stomii nazywanej również zabiegiem odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego.

Głównym założeniem protokołu jest zminimalizowanie odpowiedzi metabolicznej na uraz jakim jest zabieg operacyjny. Nie zmienia się technika chirurgiczna, zmienia się podejście do opieki okołooperacyjnej pacjenta. 22 etapy protokołu dotyczą okresu przedoperacyjnego, operacyjnego i pooperacyjne. Zalecenia obejmują zadania dla lekarzy chirurgów, anestezjologów, ale także opierają się na zaangażowaniu rodziców i jeśli to możliwe pacjenta.

Przykładowe etapy protokołu ERAS:

  1. Rozbudowana konsultacja przedoperacyjna której celem jest omówienie:
  • specjalnego postępowania przygotowawczego pacjenta jeszcze w warunkach domowych
  • warunków socjalnych Oddziału, na którym będzie przebywał rodzic z dzieckiem
  • szczegółów dotyczących zabiegu operacyjnego ewentualnych powikłań
  • przebiegu okresu okołooperacyjnego

(m.in. Do kiedy dziecko przed zabiegiem będzie mogło jeść i pić? Kiedy będzie mogło jeść i pić po zabiegu operacyjnym? Co będzie mogło zjeść czy wypić? Jak będzie wyglądała terapia przeciwbólowa?)

  • omówienie warunków wypisu
  • przekazanie materiałów informacyjnych, broszur
  • rozważenie ewentualnych konsultacji specjalistycznych
  1. Ocena stanu odżywienia i wykluczenie niedokrwistości w ramach Poradni Chirurgii Dzieci przed przyjęciem do szpitala
  2. Brak mechanicznego czyszczenia jelita
  3. Brak głodzenia przed i po zabiegu
  4. Ograniczenie stosowania sondy dożołądkowej w okresie pozabiegowym
  5. Wczesne wdrożenie pojenia i żywienia doustnego
  6. Ograniczenie ilości płynów podawanych dożylnie
  7. Brak konieczności stosowania żywienia pozajelitowego w okresie pooperacyjnym
  8. Rozbudowana terapia przeciwbólowa z ograniczeniem opioidów oparta w okresie pooperacyjnym o skalę bólu przedstawianą pacjentowi lub jego opiekunowi.
  9. Szybkie uruchomienie pacjenta

Zastosowanie protokołu ERAS pozwala na przejście przez hospitalizację w większym komforcie, przyspiesza powrót prawidłowej pracy jelit po zabiegu operacyjnym i w ostatecznym efekcie pozwala na skrócenie czasu hospitalizacji bez zwiększenia ilości powikłań.

Dokumenty do pobrania dla rodziców: